Najważniejsze instytucje unijne :
Zgodnie z traktatami założycielskimi, organami (instytucjami) Wspólnot Europejskich są: Rada Unii Europejskiej, Komisja Europejska, Parlament Europejski, Trybunał Sprawiedliwości i Trybunał Obrachunkowy. Radę i Komisję wspierają: Komitet Ekonomiczno-Społeczny i Komitet Regionów oraz Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER). Instytucje Unii mają siedziby w trzech miastach: Strasburgu (Parlament Europejski), Luksemburgu (Europejski Trybunał Sprawiedliwości i Trybunał Obrachunkowy), Brukseli (Komisja Europejska i Rada Unii Europejskiej).
Europejski Bank Centralny
Europejski Bank Centralny wraz z narodowymi bankami tworzy Eurosystem. Siedzibą EBC jest Frankfurt nad Menem. Bank jest całkowicie niezależny. W skład Eurosystemu wchodzi Rada Główna, Europejski Bank Centralny, Zarząd, Rada Zarządzająca oraz 12 narodowych banków centralnych oraz Europejski System Banków Centralnych, który składa się z 15 narodowych banków centralnych. Prezes Europejskiego Banku Centralnego wraz z pozostałymi 5 członkami Rady Głównej są powoływani przez państwa członkowskie na 8 lat. Głównym zadaniem EBC jest określanie polityki pieniężnej w obszarze euro i wdrażanie jej. EBC jest jedynym organem, który ma wyłączne prawo emisji monet i banknotów euro.
Europejski Bank Inwestycyjny
Jeden z najpoważniejszych banków międzynarodowych utworzony w 1958 r. przez państwa Wspólnoty Europejskiej na mocy Traktatu o Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej (ze zmianami, które wniósł Traktat o Unii Europejskiej). Siedzibą EBI jest Luksemburg, a jego kapitał wynosi 57,6 mld euro. Głównym zadaniem EBI jest wspieranie regionów UE słabiej rozwiniętych gospodarczo, poprzez udzielanie pożyczek oraz gwarantowanie pożyczek udzielanych przez inne banki. EBI udzielił m. in. kredytów na kwotę 1,1 mld euro na wsparcie nowych landów niemieckich. Od 1990 r. EBI udziela kredytów także Polsce i Węgrom, oraz innym krajom postkomunistycznym na przedsięwzięcia w takich dziedzinach, jak: komunikacja, telekomunikacja, przemysł energetyczny, ochrona środowiska. W latach 1990 - 1996 udzielił kredytów (poza granicami UE) w wysokości 4,8 mld euro. W latach 1997 - 1999 Bank ma przeznaczyć środki w wysokości 3,5 mld euro.
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju
Utworzony w 1990 r. w celu kredytowania przedsięwzięć służących transformacji gospodarek państw Europy Środkowej i Wschodniej ku systemowi wolnorynkowemu. Dysponuje kapitałem założycielskim 10 mld euro. 51% udziałów banku należy do Unii Europejskiej, ok. 10% do USA, ok. 10% do państw Europy Środkowej i Wschodniej, pozostała część - do międzynarodowych instytucji finansowych. Siedzibą EBOR jest Londyn.
Europejskie Centrum Młodzieży Rady Europy
Od 1972 r. miejsce spotkań młodzieży z całej Europy. Centrum organizuje kursy i seminaria dotyczące kwestii społecznych i europejskich przeznaczone dla członków europejskich organizacji młodzieżowych. Centrum umożliwia organizacjom młodzieżowym obecność na forum europejskim, wymianę informacji i nawiązywanie kontaktów. Siedziba Centrum znajduje się w Strasburgu. Warto dodać, iż dla finansowego wsparcia organizacji młodzieżowych powołano Europejski Fundusz Młodzieżowy.
Europejski Trybunał Praw Człowieka
Utworzony w 1959 r., z siedzibą w Strasburgu. Sędziowie Trybunału powoływani są przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy. Trybunał orzeka w sprawach przestrzegania Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Do Trybunału skargi mogą wnosić państwa, a także osoby indywidualne, po wyczerpaniu drogi sądowej przewidzianej przez ustawodawstwo krajowe.
Europejski Trybunał Sprawiedliwości
 Jedna z głównych instytucji Wspólnot Europejskich. Od 1957 r. orzeka w sprawach zgodności aktów prawnych proponowanych przez Komisję, Radę oraz rządy państw członkowskich z prawem traktatowym. Wyjaśnia wątpliwości co do wykładni prawa traktatowego. Trybunał tworzy 15 sędziów i 9 adwokatów generalnych powoływanych na okres 6 lat, przy czym co 3 lata skład Trybunału jest w połowie odnawiany. Siedzibą Trybunału jest Luksemburg. Orzecznictwo Trybunału ma duży wpływ na tworzenie "prawa europejskiego" obowiązującego kraje członkowskie. Sądy poszczególnych krajów mogą zwracać się do Trybunału o wydawanie orzeczeń w sprawach spornych. (Od roku 1988 przy Trybunale działa Sąd Pierwszej Instancji orzekający w sprawach dotyczących konkurencji, prawa antydumpingowego, produkcji i handlu węglem i stalą, a także rozpatrujący skargi personelu instytucji UE.)
Komisja Europejska
 główny organ wykonawczy Wspólnot. Utworzona w 1957 r. Od stycznia 1995 r. zasiada w niej 20 przedstawicieli państw UE: po dwóch komisarzy z Francji, Niemiec, Włoch, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii oraz po jednym z pozostałych państw. W ciągu kolejnych kadencji rola Komisji wzrosła w taki sposób, iż dysponuje ona obecnie bardzo szerokimi kompetencjami. Ma prawo zgłaszania inicjatyw legislacyjnych, kontroluje wykonywanie prawa wspólnotowego, zajmuje kluczowe miejsce w strukturze decyzyjnej, administruje środkami finansowymi, reprezentuje UE na arenie międzynarodowej. W strukturze Komisji funkcjonują 24 Dyrekcje Generalne, które odpowiadają za poszczególne polityki Unii Europejskiej. Siedzibą Komisji jest Bruksela.
Powyższy tekst pochodzi z broszury informacyjnej "Polska w Unii Europejskiej od A do Z"
Komitet Ekonomiczno-Społeczny
Komitet jest instytucją doradczą, gwarantującą reprezentację różnych grup interesu ekonomicznego i społecznego (pracodawcy, związki zawodowe, rolnicy, konsumenci itd.) w systemie instytucjonalnym UE.
Siedzibą Komitetu jest Bruksela.
W skład wchodzi 222 członków, całkowicie niezależnych. Kadencja trwa 4 lata. Liczba członków z poszczególnych krajów członkowskich odzwierciedla liczbę ludności.
Główne zadania Komitetu skupiają się na funkcji doradczej w stosunku do Rady UE, Komisji Europejskiej oraz Parlamentu Europejskiego, a także na wzmacnianiu znaczenia organizacji pozarządowych.
Komitet Regionów
Został utworzony w 1994 r. jako organ doradczy. W jego składzie zasiada 222 przedstawicieli regionów i samorządów lokalnych mianowanych na czteroletnią kadencję przez Radę Unii Europejskiej. Sesje Komitetu odbywają się 5 razy do roku w Brukseli. Komitet stanowi reprezentację ponad 200 regionów europejskich i opiniuje decyzje Rady oraz Komisji Europejskiej dotyczące polityki regionalnej oraz konkretnych regionów. W ramach Komitetu stale pracuje 8 komisji. Komitet Regionów wypowiada się w sprawach Funduszy Strukturalnych. Rola Komitetu Regionów wzrośnie prawdopodobnie wraz ze wzrostem znaczenia regionów w UE.
Parlament Europejski
 Wybierany w wyborach bezpośrednich i powszechnych od 1979 r. Parlament tworzą posłowie (626) z krajów członkowskich, ugrupowani we frakcje polityczne. Parlament Europejski nie jest władzą ustawodawczą, aczkolwiek ma ograniczone uprawnienia legislacyjne. Istotnymi uprawnieniami Parlamentu są: zatwierdzanie budżetu UE oraz kontrolowanie prac Komisji Europejskiej. Od wielu lat dyskutuje kwestię wzmocnienia Parlamentu. Według sondaży około 52% obywateli państw członkowskich UE widzi potrzebę wzmocnienia roli Parlamentu. Sesje odbywają się raz w miesiącu. Między sesjami posłowie pracują w 21 komisjach.
Rada Europejska
nazwa nadana w 1974 r. systematycznym spotkaniom szefów państw i rządów, ministrów spraw zagranicznych oraz przewodniczących i wiceprzewodniczących Komisji Europejskiej. Rada Europejska spotyka się co najmniej 2 razy w roku. Głównym zadaniem Rady jest określenie kierunków rozwoju UE oraz stymulowanie tego rozwoju. Rada określa także główne kierunki Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Rada nie jest organem Unii Europejskiej, chociaż i Jednolity Akt Europejski, i Traktat o Unii Europejskiej potwierdzają jej rolę i obecność w systemie instytucjonalnym Wspólnot. Nie podlega też kontroli Trybunału Sprawiedliwości. Przewodnictwo w Radzie i miejsce jej spotkań podlega systemowi półrocznej rotacji według nazw państw członkowskich w porządku alfabetycznym języka francuskiego.
Rada Unii Europejskiej
 Najwyższy organ decyzyjny Unii Europejskiej. W jej składzie zasiadają ministrowie państw członkowskich odpowiedzialni za konkretny zakres działania. Obecnie Rada obraduje w 20 różnych składach. Do koordynacji jej prac powołany został Komitet Stałych Przedstawicieli, tzw. COREPER, wspierany przez ponad 200 różnych grup roboczych, w skład których wchodzą urzędnicy ministerstw poszczególnych krajów. Rada, w konsultacji z Parlamentem Europejskim, podejmuje decyzje na podstawie projektów przedstawianych przez Komisję Europejską. Rada współkontroluje z Parlamentem budżet oraz decyduje o podpisaniu umów międzynarodowych. Rada jest forum prezentacji i wymiany stanowisk narodowych w kluczowych sprawach, co jest istotne dla harmonijnego przebiegu procesów decyzyjnych. Rada ma kompetencje koordynacyjne, legislacyjne i wykonawcze. Rada podejmuje decyzje zwykłą większością, większością kwalifikowaną, a w kluczowych sprawach - jednomyślnie. Dominującą zasadą w większości kwestii, niezależnie od przyjętych procedur decyzyjnych, jest poszukiwanie konsensusu. Państwa członkowskie przewodniczą Radzie co 6 miesięcy, rotacyjnie, w porządku alfabetycznym języka francuskiego.
Rzecznik Praw Obywatelskich w UE-OMBUDSMAN
Rzecznik powoływany jest po wyborach do Parlamentu Europejskiego na 5 lat. Siedziba Rzecznika znajduje się w Strasburgu.
Rzecznik jest adresatem skarg osób fizycznych i prawnych rezydujących na terenie UE dotyczących działalności instytucji wspólnotowych.
Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER)
Odpowiada za przygotowanie prac Rady Unii Europejskiej. Zajmuje się wypracowywaniem zgodnego stanowiska państw członkowskich w sprawie propozycji Komisji Europejskiej, zanim jeszcze zostaną wpisane do porządku obrad Rady Unii. Komitet składa się z ambasadorów państw członkowskich Unii, akredytowanych przy Wspólnotach Europejskich. W ramach COREPER-u działa ok. 250 grup roboczyc.
|
70.pl - Komponenty dla Webmasterów
|
|
startuj z nami
dodaj do ulubionych